Het Europees recht heeft duidelijke regels vastgelegd om de economische relatie tussen ondernemers en consumenten te reguleren. Deze regels zijn verankerd in het Belgische recht en vormen de basis van wat we het consumentenrecht noemen. Het is niet toegestaan om van deze wettelijke bepalingen af te wijken.
Een van de kernregels is dat een consument een product of dienst binnen een bepaalde termijn kan terugsturen naar de professionele verkoper indien het aangekochte goed niet 'conform' is (niet voldoet aan de verwachtingen).
Er wordt hierbij een onderscheid gemaakt tussen de wettelijke garantie, die altijd verplicht is, en de commerciële garantie, wat een optioneel extra gebaar van de verkoper is.
De wettelijke garantie
Informatieplicht van de verkoper: de professionele verkoper is verplicht de consument vóór het sluiten van de overeenkomst te informeren over het bestaan van de wettelijke conformiteitsgarantie. Het gaat daarbij niet om een gedetailleerde uitleg, maar om een expliciete vermelding van het bestaan ervan. In de praktijk verzuimen ondernemers dit echter vaak, of verwijzen ze enkel naar hun eigen commerciële garanties.
Toepassingsgebied: de wettelijke garantie is van toepassing op de verkoop van consumptiegoederen, met uitzondering van water, elektriciteit, software en roerende goederen die een digitale dienst integreren of ermee zijn verbonden.
Duur: wanneer een goed niet conform is, beschikt de consument die een overeenkomst heeft gesloten met een verkoper (ook wanneer dit via een tussenpersoon gebeurde die handelde voor rekening van de verkoper) over een termijn van twee jaar vanaf de levering van het goed om een beroep te doen op de wettelijke garantie. De verkoper is wettelijk verplicht deze garantie toe te passen.
Bewijslast en herstel : wanneer een defect wordt gemeld, wordt het gebrek vermoed te hebben bestaan vanaf de levering van het goed. Dit betekent dat als een product binnen de volledige garantieperiode van twee jaar defect raakt, de wet ervan uitgaat dat het gebrek al bestond bij de levering. Elk conformiteitsgebrek moet door de consument worden gemeld binnen twee maanden nadat hij het heeft vastgesteld.
Indien de verkoper weigert zijn verplichtingen inzake de garantie voor consumptiegoederen na te komen, beschikt de consument over een termijn van één jaar, te rekenen vanaf de dag waarop hij het gebrek heeft vastgesteld, om een gerechtelijke vordering tegen de verkoper in te stellen. Na het verstrijken van deze termijn wordt de vordering als verjaard beschouwd.
Na die termijn rust de bewijslast bij de consument: hij moet dan aantonen dat het product reeds bij de levering defect was. Daarnaast heeft de consument de plicht om de schade niet onnodig te laten verergeren. In geval van problemen, wordt de voorkeur gegeven aan een minnelijke oplossing.
Wat houdt 'niet-conformiteit' precies in?
- Kwaliteit: Een product is niet-conform wanneer het niet de kwaliteit of eigenschappen bezit die een consument redelijkerwijs mag verwachten.
- Installatie: Een defect kan ook voortvloeien uit een foutieve installatie door de verkoper (of iemand onder diens verantwoordelijkheid). Ook tekortkomingen in de installatiehandleiding waardoor de consument zelf de fout in gaat, valt onder de garantie.
- Uitzondering: Er is geen sprake van een gebrek als de consument bij aankoop expliciet werd geïnformeerd dat het product afweek van de normale standaarden en hij hier uitdrukkelijk mee akkoord is gegaan.
Nadere toelichting bij de termijn van twee jaar:
- Levende dieren: In België geldt voor de aankoop van levende dieren een garantietermijn van één jaar.
- Tweedehandsgoederen: Voor tweedehands producten mag de termijn korter zijn dan twee jaar, maar deze moet altijd minstens één jaar bedragen.
- Opschorting: De garantietermijn wordt gepauzeerd tijdens de periode van herstelling of vervanging, of zolang er onderhandelingen lopen tussen de consument en verkoper over een minnelijke schikking.
Wat kan de verkoper doen bij een klacht over een gebrek aan conformiteit?
In geval van bewezen gebrek aan het goed, heeft de verkoper verschillende wettelijk voorziene opties:
- In eerste instantie moet de verkoper voorstellen om het goed te repareren of te vervangen. De consument heeft hier recht op, tenzij een van deze twee oplossingen onmogelijk is of de kosten ervan buiten verhouding (disproportioneel) zijn in vergelijking met de andere optie. Alle kosten die gepaard gaan met het herstel of de vervanging zijn volledig voor rekening van de verkoper.
- Indien reparatie of vervanging niet mogelijk is, of niet binnen een redelijke termijn kan worden uitgevoerd, kan de verkoper overgaan tot de volgende stappen:
- Het aanbieden van een prijsvermindering;
- De ontbinding van de overeenkomst (het annuleren van de verkoop waarbij de consument het aankoopbedrag terugkrijgt).
Meer info over de wettelijke garantie
De commerciële garantie
Een verkoper kan er ook voor kiezen om de wettelijke garantieperiode verder uit te breiden met een commerciële garantie. Zo kan hij bijvoorbeeld drie jaar garantie bieden in plaats van de verplichte twee jaar. Deze extra bescherming wordt contractueel vastgelegd en kan zowel gratis als tegen betaling worden aangeboden.
Nieuwsberichten